Slaap en ouderen

Dagelijkse sociale en lichamelijke activiteiten verbeteren slaap en kennis bij ouderen

 © 2002 Wolfgang Wilde
 
 
Meer dan de helft van de mensen die 65 jaar of ouder zijn hebben problemen met slapen. Dat uit zich in het lichter slapen, het ’s nachts meermaals wakker worden, evenals het onvermogen om na het wakker worden weer in slaap te vallen. Ook wordt men vroeger wakker dan men zou willen.
Met het ouder worden is het normaal dat er een vermindering is in het verstandelijk weten, de verstandelijke kennis. Onderzoek heeft aangetoond dat een storende slaap bij zowel jong volwassenen als ouderen moeheid veroorzaakt en ook overdag de verstandelijke prestaties negatief beïnvloedt.
De pilot studie van slaaponderzoekers van de Northwestern University suggeert dat zelfs het kortstondige blootstellen aan een sociale en lichamelijke activiteit in de ochtend of avond, zowel de verstandelijke prestatie verbetert in ouderen, als de subjectieve kwaliteit van de slaap.
 
De onderzoekers Benloucif en Zee zeggen dat veel veranderingen in de gezondheid,  die te maken hebben met het ouder worden, toegeschreven kunnen worden aan de (stil-)zittende levensstijl van oudere mensen. Ook het afbreken van het sociale leven is hierbij een belangrijke factor. De gevonden bewijzen geven aan dat het onderhouden van sociale verplichtingen en het vermijden van het sociaal isolement belangrijke factoren zijn om op hogere leeftijd een verstandelijke vitaliteit te handhaven. Met de pilot studie wil men gedurende twee weken vaststellen of een enkele ochtend of avond activiteitenbijeenkomst de slaapfunctie en de neuropsychologische functie verbetert. En de vraag of deze effecten afhankelijk zijn van de tijdsbepaling van de bijeenkomst.
 
Twaalf mannen en vrouwen in de leeftijd van 67 tot 86 jaar die gepensioneerd zijn en in woonappartementen leven, deden mee aan het onderzoek. Ze zijn allen gezond en sommige hebben wel chronische problemen maar zijn verder medisch stabiel en onafhankelijk in hun doen en laten.
Men moet 14 dagen deelnemen aan een aan gestructureerde activiteiten in de morgen (9.00 – 10.30u) of in de avond (19.00 – 20.30u). Dit bestaat uit eerst 30 minuten lichte lichamelijke activiteit doen zoals een warming-up met rekoefeningen of wat aerobics en wat wandelen en stilstaande oefeningen met het onder- en bovenlichaam. Daarna 30 minuten sociale activiteiten ondernemen zoals praten tijdens een bordspel of tijdens het kaarten. De laatste 30 minuten bestaat uit licht tot matige lichamelijke activiteit zoals snel wandelen, gymnastiek of dansen en de laatste 10 minuten bestaat uit de cool-down of afkoelperiode.
 
De verstandelijke en psychomotorische prestaties zijn aan het begin en aan het einde van de studie gemeten middels een neuropsychologische testbatterij. Daarnaast moeten de deelnemers dagelijks hun slaapdagboek bijhouden met daarin het moment van wakker worden, de gemiddelde slaap, de dutjes enz. De slaapperiodes worden nagetrokken middels de polsmonitoren.
 
De resultaten tonen aan dat de verstandelijke prestaties met vier tot zes procent vooruit gaan indien men het kortdurende programma volgt. Ook geven de mensen aan dat hun slaap verbetert.
De ochtend activiteiten verbetert de prestatie op vier van de acht prestatietaken. De avond activiteitenbijeenkomsten verbeteren de prestaties op zeven van de acht taken. De subjectieve slaapkwaliteit verbeterde bij zowel de ochtend als de avondbijeenkomsten. Objectieve slaapmetingen verbeteren niet indien dit gemeten wordt met de actigraph of polysomnograph.
 
 
Literatuur
- Benloucif, S., Orbeta, L., Ortiz, R., Janssen,I., Finkel, S., Bleiberg, J., Zee,Ph., Morning or Evening Activity Improves Neuropsychological Performance and Subjective Sleep Quality in Older Adults. In: Journal Sleep, V 27 (08):1542-51. Online op http://www.journalsleep.org/citation/sleepdata.asp?citationid=2481
- Benloucif, S., L. Orbeta, R. Ortiz, I. Janssen, S. I. Finkel, J. Bliberg, P. C. Zee. 2004
Daily social/physical activity improves sleep and cognition in the elderly. Public release date: 14-Dec-2004. Online op http://thestressoflife.com/daily_social.htm
 
 
© 1 februari 2005  Drs. Janne Geraets
Copyright © 1997- 2008 Drs. Janne Geraets, Drs. Janne Geraets

naar dromen        naar slaapproblemen            naar Senzar.nl