1997 Nightsweat - Dale Atkinson

Wakker worden met het zweet sijpelend langs je borsten, de nachtkleding en het beddengoed helemaal vochtig van de transpiratie. Het is ook mogelijk dat je je helemaal klam en koud voelt. Je zou hierbij denken dat je te maken hebt met een zwaar slaapprobleem. Maar zelden zal dit komen door slaapproblemen. Het is letterlijk het zweten tijdens de nachtelijke uren.

Wat is zweten?

Nu is zweten iets dat ons lichaam van nature doet om er voor te zorgen dat de lichaamstemperatuur geregeld wordt. We hebben namelijk zo´n 5 miljoen zweetklieren, verdeeld over ons hele lichaam en tweederde hiervan bevindt zich in onze handen. Nu heeft ongeveer 1 % van de bevolking last van een te grote stimulering van het zenuwstelsel, waardoor er meer zweet geproduceerd wordt dan noodzakelijk. Op deze manier wordt er een constante lichaamstemperatuur gehandhaafd. Dit teveel aan zweten noemt men ook hyperhydrosis. Het overdreven zweten kan tijdelijk of continu van aard zijn. Het komt over je gehele lichaam voor, het meest onder de voeten, handpalmen en oksels, en kan zonder enige bekende reden voorkomen. 

Fysiologische oorzaak van het zweten.

De precieze fysiologische oorzaak van zweten is niet bekend. Het startmoment is waarschijnlijk een toenemende warmte (bloedtoevoer) in het warmteregulerend gebied van de hersenen. De hersenen bespeuren een toenemende lichaamstemperatuur en laten chemische substanties los, waardoor de bloedvaten van de huid gaan uitzetten. Hierdoor kan dan de warmte weg. De sekshormonen oestrogeen en testosteron zorgen er voor dat er in het lichaam wat hogere temperaturen kunnen voorkomen en dat deze geaccepteerd worden. Het resultaat is dat de bloedvaten zich pas later verwijden. Dat heeft dan tot gevolg, dat alles dat kan bijdragen tot een verhoogde bloedstroom in het warmteregulerende centrum van de hersenen, dit automatisch bijdraagt tot het nachtzweten. Dit nachtzweten en de zweetaanvallen blijft en zullen zich blijven herhalen, zolang als tijd nodig is om te toegenomen hitte te laten verwijderen.

Wie heeft een grote kans op nachtzweten?

Meestal zijn opvliegers of is zweten een stress reactie waardoor er epinephrine en norepinephrine in het bloed afgegeven worden. Dit veroorzaakt een verhoogde bloedstroom en zo neemt de hitte toe. Door te gaan zweten probeert het lichaam van de warmte af te komen. Het beginnen van een opvlieger of nachtzweet-aanval tijdens de slaap kan zelfs tijdens de REM-slaap plaatsvinden.

Na de hierboven genoemde oorzaak is de meest voorkomende oorzaak dat het lichaam gewoon te warm is. Dat kan komen doordat lakens, dekbed of dekens te goed isoleren.

Er zijn echter nog meerdere oorzaken aan te wijzen voor het nachtzweten. De bekendste oorzaken zijn

• de menopauze bij vrouwen. Er zijn evenwel ook mannen die last hebben van de menopauze en dan noemt de toestand die veroorzaakt wordt door afname van de concentratie van mannelijke hormonen in het bloed de andropauze.
• vrouwen die borstkanker hebben en chemotherapie hebben ondergaan. Zij krijgen een tekort aan oestrogeen, het vrouwelijke sekshormoon waardoor men eerder in de menopauze komt met alle bijverschijnselen.
• mannen die een prostaatkankerbehandeling ondergaan en waarbij een antitestosterone therapie wordt gebruikt. Oestrogeen en testosteron schijnen ons te beschermen tegen nachtzweten. Het lichaam went hier na verloop van tijd aan. Wanneer een van deze hormonen niet meer in het lichaam opgenomen kunnen worden, gebeurt het vaker dat de lichaamstemperatuur snel toe neemt vanwege een verwijding van de bloedvaten van de huid.
• tuberculose, waarbij men voortdurend blijft hoesten en bij mensen met het HIV-virus. Eigenlijk kunnen alle infectieziektes, die koorts veroorzaken, leiden tot nachtzweten.
• slaap-apneu. Het is mogelijk dat nachtzweten een teken van slaap-apneu is. Zeker als men ook nog een stevige snurker is en overdag vaak erg moe is, dan is het aanbevelenswaardig een onderzoek te starten naar je slaap. Zie ook bij slaap-apneu en menopauze.
• mensen met suikerziekte.
• alcohol en sommige medicijnen. Hierbij valt bij de medicijnen vooral te denken aan de antidepressiva, de anti-angst medicijnen en de pil. Lees altijd even de bijsluiter of vraag het na bij je arts.
• gekruid eten. Zo zit er in chilipeper de stof capsaicin. Deze stof stimuleert meteen de zenuwuiteinden en verwijdt de hersenbloedvaten.

Wat kun je er aan doen?

Er zijn verschillend manieren om hier iets aan te doen.

1. Misschien herken je een van bovengenoemde oorzaken. Deze kunnen zich op allerhande manieren voordoen en soms in combinatie met elkaar. Het zijn dan ziekteverschijnselen waarbij je het beste de arts kunt gaan raadplegen voor hulp.
2. Probeer je manier van leven te veranderen of aan te passen. Probeer alcohol en gekruid voedsel te mijden of te vervangen voor iets anders.
3. Draag geen synthetische nachtkleding en zorg dat de lakens en de slopen van katoen zijn.
4. Vraag de arts of de gebruikte medicijnen nachtzweten als bijverschijnsel hebben en vraag eventueel andere medicijnen.
5. Je kunt proberen voor het slapen gaan een koude douche te nemen waardoor het nachtzweten voorkomen kan worden. Zie ook bij tips voor een gezonde slaap 
6. Zorg dat de kamer koel is door het raam open te zetten of door een ventilator te gebruiken. Daardoor kan eventueel zweet gemakkelijker afgevoerd worden. Dit zou al 50% van het aantal gevallen van nachtzweten kunnen verminderen!
7. Je staat na het wakker worden op en trekt iets aan dat goed vocht kan opnemen.
8. Verwissel je nachtkleding en eventueel je beddengoed. Leg een badstoffen laken onder je lichaam.
9. Ga je afdouchen met koel water
10. Drink iets koels, niet te veel anders moet je weer op om te plassen. Goed is melk omdat dit tryptophaan bevat, dat je ook nog op een natuurlijke manier slaperig maakt

Heb je minder dan 2 a 3 weken last van het nachtzweten dan is er eigenlijk niets aan de hand en hoe je je geen zorgen te maken. Heb je er vaker last van raadpleeg dan je arts en dan is het te overwegen met hem/haar te spreken over het je operatief laten helpen. Dit gaat door middel van het doorsnijden van de zenuwen die de signalen naar de zweetklieren doorgeven. Deze zitten namelijk in de borstkasholte waar ze uit het ruggenmerg komen. De huidige ontwikkelingen in de endoscopie maken het mogelijk via de borst met kleine sneetjes de zenuwen onder de oksels door te snijden.

Literatuur:

© februari 2003, Drs Janne Geraets
 

naar droomduiding               naar Senzar.nl        naar Kinderpagina.info       Slapen en alle slaapproblemen

 © 1998- 2005 Drs Janne Geraets