- De Brit Dante Gabriel Rossetti leefde
van 1828 tot 1882. Hij handhaafde zijn sterke Italiaans identiteit. Als
naamgenoot werd Dante persoonlijk voor Rossetti een artistiek rolmodel.
Hij vertaalde Dante's Vita Nuova (Nieuw Leven) in het Engels en maakte
er een aantal schilderingen bij. Dit project was het begin voor zijn
carrière als dichter en schilder. Vanaf 1848 veranderde hij zijn
doopnaam Gabriel Charles Dante Rossetti in Dante Gabriel.
- Hij was schilder, ontwerper,
schrijver en vertaler. Men kan zijn werken indelen in 3 periodes: 1.
vroegere werken tot 1860 2. een middenperiode tot 1871 en 3. de latere
werken.
-
- Zijn eerste werken in de jaren 50
werden gedomineerd door de schilderingen van Elizabeth Siddal, allen de
onsterfelijkheid waarmerkend. Hij ontmoette haar 1850, verloofde zich
1852 en trouwde met Lizzie in 1860 toen ze ernstig ziek werd. Ze kreeg
in 1861 een doodgeboren kind en ging toen in gezondheid achteruit,
hetgeen resulteerde in haar dood in 1862. Ook ontstonden in deze periode
de grote serie waterkleuren, die voornamelijk te maken hadden met
onderwerpen uit de tijd van Dante, Arthur en riddertijd. Hij gebruikt
voornamelijk de 3 primaire kleuren tezamen met goud, wit en zwart.
-
- In 1848 leerde hij de jonge schilder
William Holman Hunt kennen. Dit leidde tot de anti academische 'Pre-Raphaelite
Brotherhood' (PRB). zijn werk maakte hij vooral voor een kleine groep
mannen en vrouwen die zijn werken kochten of opdracht gaven tot.
Rossetti was een van de eersten die foto's gebruikte om zjn werk
bekend te maken.
-
- Het meest bijzondere van Rossetti's
werk is zijn 'double work of art'. De schilderijen maakte hij om
literair werk te illustreren en/of uit te leggen. Ook werden er
schilderijen gemaakt om zijn eigen schrijven te verduidelijken. Ook was
het wel eens andersom wanneer Rossetti tekstmateriaal toevoegde aan zijn
schilderijen. Er zijn teksten die in het schilderij zijn opgenomen, soms
ook als raamwerk.
- Hij experimenteerde ook met
boekdesign en boekillustraties. Op het einde van zijn leven combineerde
hij kenmerken van zijn overleden vrouw met de karakteristieken van
andere modellen.
- De dichter Dante
Alighieri (1265-1321)
was
bestuurder van Florence en was iemand die heel idealistisch streefde
naar het algemeen belang. Deze principiële houding leidde er toe dat hij
een eenmanspartij werd. In een conflict tussen de pausgezinden (de
Welfen) en de keizergezinden (de Ghibellijnen) koos Dante voor de
keizergezinden. Zijn tegenstanders kregen echter de overmacht en
toen verbanden zij hem in 1302 uit de stad. Als balling schreef hij alle
frustraties van zich af in het meesterwerk "De Goddelijke Komedie". Dit
was een aanval op Florence, het pausdom en mensen die geen keuzes maken
(slappelingen) in het algemeen.
- Aan het begin van zijn leven staat
één grote liefde, de beeldschone en zuivere (reine) Beatrice Portinari.
Hij ontmoet haar voor het eerst in 1283 als zij 8 jaar oud is. Ze is
gekleed in zacht rood en draagt een riem om haar middel, Dante is
meteen verliefd op haar. Hij is vaak op plekken waar zij ook is maar
hij spreekt haar nooit. Dan ontmoet hij haar weer op een namiddag als ze
18 jaar is. Ze is in het wit gekleed, wandelend tezamen met twee oudere
vrouwen in Florence. Zij schenkt hem enige aandacht en dat maakt hem
dronken van geluk. Dan gaat hij naar zijn kamer en valt in slaap en
droomt. Om zijn liefde te maskeren, zegt hij dat hij ook interesse heeft
voor ander vrouwen. (Dit schildert Rossetti in 1855.) Over dit laatste
schrijft hij ook sonnetten, een van de meest romantische
gedichten. Dat heeft tot gevolg dat Beatrice hem een volgend keer
weigert te groeten. Daardoor wordt hij depressief en blijft zij
onbereikbaar. Hij krijgt zelfs visioenen en "ziet" haar vroegtijdige
dood. In deze toestand schrijft Dante een aantal gedichten waarin hij
haar verheerlijkt.
- Beatrice sterft nog geen 25 jaar oud jong
in 1292. Ze was getrouwd met de koopman Simone dei Bardi.
Dante's vrienden denken hem te troosten door hem aan een andere vrouw te
helpen, Gemma Donati, bij wie hij meerder kinderen krijgt. Maar het gaat
Dante om grotere dingen: God, waarheid, liefde, macht.
- Na Beatrice's dood schrijft hij
gedichten en commentaren. Zijn hele verdere leven zal in het teken
blijven van zijn "allerliefste". Dante wekt Beatrice tot leven
door dingen dingen over haar te zeggen die nog nooit waren gezegd over
vrouwen. In 'De goddelijke Komedie' reist Dante een week lang onder de
leiding van de Latijnse dichter Vergilius, symbool voor het goddelijke
weten gebaseerd op verstand, door de hel en het vagevuur. Onder leiding
van Beatrice, symbool van goddelijk weten gebaseerd op openbaring, door
het paradijs. Dankzij haar mag hij in de hemelen te midden van de 'roos'
der heiligen, God aanschouwen.
-
- Het getoonde schilderig is Rossetti's grootste schilderij
en het meest perfecte van Dantes onderwerpen. Het idee ontstond al 1848
en werd 1856 het eerst in waterverf gemaakt. Het is een episode uit de
Vita Nuova, wanneer Dante droomt dat hij Beatrice's dood aanschouwt.
- We zien Beatrice met rood haar en
liggen in een glanzend gewaad en met gekruiste armen op een bank of bed.
Twee vrouwen in het groen houden een rood-bruine sluier met meibloesem
erop boven haar vast. Dante is te zien aan de linkerzijde in een typisch
kleed dat de pelgrim draagt. Hij wordt door een gevleugelde
liefdesfiguur, gekleed in rood, naar Beatrice geleid. De Liefde draagt
een tak van de appelbloesem, een lentebloem en een symbool voor
onvoltooide liefde. De tak is geplukt alvorens fruit te kunnen dragen.
De klaprozen, symbolen voor slaap en dood, bezaaien de bodem.
- Een engel in het rood staat gebukt
naast haar en geeft Beatrice een kus, de kus des doods.
- Aan de linkerzijde staat de deur open
en kunnen we in de andere ruimte kijken. Aan de rechterzijde is via het
raam een deel van de stad te zien. In het midden boven is een kleinere
opening naar boven, waar 2 engeltjes te zien zijn?
-
- Jane Morris stond model voor
Beatrice. Toen het schilderij verkocht werd heeft Rossetti de figuur
aangepast om de karakteristieken van Morris te combineren met de rode
kleur van het het haar van zijn overleden vrouw Elizabeth.
- Het schilderij is te zien in: Walker Art
Gallery, Liverpool)
